Glosario

Corenta e cinco palabras que saen nas túas facturas e nos teus modelos

Cada unha coa súa definición nunha frase, un exemplo con números, o erro que máis se repite e a norma citada co seu artigo. Escribe arriba e fíltranse soas.

Probar Cairos gratis Ver as guías

Coa norma ligadaSen rexistroO buscador vai no teu navegador

Busca un termo

45 termos

Facturación

Os documentos cos que se cobra e o que cada un significa de verdade.

Base impoñibleO importe total da contraprestación dunha operación antes de aplicarlle o IVE: o que de verdade cobras polo teu traballo ou a túa mercadoría.Factura simplificadaUnha factura con menos contido obrigatorio, permitida só por debaixo de certos importes e nunha lista taxada de operacións.Factura rectificativaA factura que corrixe outra xa expedida, en serie específica e con referencia expresa á factura rectificada.Factura proformaUn documento informativo co aspecto dunha factura que non ten efectos fiscais: nin xera devindicación, nin se rexistra, nin permite deducir.AlbaráO documento que acredita a entrega duns bens e a súa data; non é unha factura e non ten efectos fiscais por si só.Numeración correlativaA obriga de numerar as facturas de forma seguida dentro de cada serie, sen saltos e sen repeticións.Serie de facturaciónUn grupo de facturas coa súa propia numeración correlativa, identificado normalmente cun prefixo.SuplidoUnha cantidade pagada en nome e por conta do cliente, en virtude de mandato expreso, que se lle repercute sen IVE e sen formar parte da túa base impoñible.Provisión de fondosDiñeiro que o cliente entrega por adiantado, que devindica IVE se é a conta do teu traballo e non o devindica se é para pagar gastos no seu nome.

IVE

O imposto que se cobra por conta de Facenda e todo o que del colga.

Cota repercutidaO IVE que engades á base impoñible da túa factura e que lle cobras ao cliente para ingresalo despois en Facenda.IVE soportadoO IVE que pagas aos teus provedores en compras e gastos, deducible só se o ben ou o servizo está afecto á túa actividade e tes factura completa.IVE devindicadoO IVE xerado polas operacións do período, con independencia de se o cliente pagou ou non.DevindicaciónO momento en que se entende realizada a operación e nace a obriga tributaria, con independencia de cando se cobre ou se pague.ProrrataA porcentaxe do IVE soportado que podes deducir cando a túa actividade combina operacións con dereito a dedución e operacións exentas.Regra de prorrata especialO método que permite deducir integramente o IVE dos gastos afectos só a operacións con dereito a dedución, en vez de aplicar unha porcentaxe única a todo.Bens de investimentoOs bens corporais destinados a utilizarse durante máis dun ano como instrumento de traballo ou medio de explotación, suxeitos a unha regularización plurianual do IVE deducido.Inversión do suxeito pasivoO mecanismo polo que o destinatario dunha operación, e non quen a realiza, é o obrigado a declarar o IVE.Recarga de equivalenciaO réxime especial do IVE do comerciante retallista: paga unha recarga nas súas compras e a cambio non presenta autoliquidacións nin deduce IVE.Criterio de caixaO réxime especial que atrasa a devindicación do IVE ao momento do cobro e a dedución do soportado ao momento do pagamento.Período de liquidaciónO intervalo polo que se calcula e presenta cada autoliquidación: trimestral con carácter xeral, mensual en supostos taxados.

IRPF e retencións

Como se calcula o que gaña un autónomo e que lle adianta a Facenda.

Estimación directaO réxime do IRPF no que o rendemento da actividade se calcula restando aos ingresos reais os gastos deducibles reais.Estimación obxectivaO réxime do IRPF no que o rendemento se calcula aplicando signos, índices ou módulos —persoal, superficie, potencia, mesas— en vez do beneficio real.Rendemento netoO resultado de restar aos ingresos íntegros da actividade os gastos fiscalmente deducibles, antes de aplicar reducións.Pagamento fraccionadoO ingreso a conta que se fai durante o ano dun imposto que se liquida ao peche do exercicio.Retención de IRPFO importe que o pagador detrae dunha factura ou dunha nómina e ingresa en Facenda a conta do IRPF de quen a cobra.

Contabilidade

Libros, asentos, amortizacións e o peche do exercicio.

Libro rexistroO rexistro obrigatorio e ordenado por datas das facturas emitidas e recibidas, base das autoliquidacións e dos resumos anuais.Asento contableA anotación que rexistra un feito económico no libro diario, repartida entre contas do debe e do haber polo mesmo importe.AmortizaciónO reparto sistemático do custo dun elemento do inmobilizado entre os exercicios en que se utiliza, como gasto deducible de cada un.Valor neto contableO prezo de adquisición dun ben menos a súa amortización acumulada e menos os deterioros recoñecidos.Contas anuaisO conxunto de documentos cos que unha sociedade pecha o exercicio, apróbaos a súa xunta e deposítaos no Rexistro Mercantil.Plan Xeral de ContabilidadeA norma que fixa en España os criterios de rexistro e valoración contables, os modelos de contas anuais e o cadro de contas.

Entidades sen ánimo de lucro

O que só aparece en asociacións, fundacións e cooperativas.

Memoria económicaO documento no que unha entidade sen ánimo de lucro detalla os seus ingresos e gastos do exercicio, identificados por categorías e por proxectos.Entidade de utilidade públicaA declaración administrativa que recoñece que unha asociación serve ao interese xeral, con vantaxes asociadas e obrigas de rendición de contas.Fondo de reserva obrigatorioA reserva irrepartible á que unha cooperativa debe destinar unha porcentaxe mínima dos seus excedentes cada exercicio.Retorno cooperativoA parte do excedente dispoñible que unha cooperativa reparte entre os seus socios en proporción ás actividades cooperativizadas que cada un realizou.Conta xustificativaO expediente co que o beneficiario dunha subvención acredita ante o órgano concedente a realización da actividade e o destino dos fondos.

Normativa

Censos, rexistros e comprobacións que hai que ter feitas antes de facturar.

NIF intracomunitarioO número de identificación fiscal con prefixo ES, asignado tras a alta no Rexistro de Operadores Intracomunitarios e visible en VIES.ROIO Rexistro de Operadores Intracomunitarios da Axencia Tributaria, no que hai que estar dado de alta para operar sen IVE co resto da Unión Europea.VIESO sistema de intercambio de información sobre o IVE da Comisión Europea, onde se comproba se un NIF-IVE está dado de alta para operacións intracomunitarias.

Cobros e banca

Domiciliacións, remesas, prazos de pagamento e cadre co extracto.

SEPAA zona única de pagamentos en euros, na que as transferencias e os cargos domiciliados funcionan coas mesmas regras en todos os países que a integran.Cargo domiciliadoA orde de cobro que o acredor presenta ao seu banco para que o importe saia da conta do debedor, amparada nun mandato asinado por este.Mandato SEPAA autorización asinada polo debedor que faculta o acredor a emitir cargos contra a súa conta e o seu banco a atendelos.RemesaO conxunto de cargos ou ordes de pagamento que se envían ao banco dunha vez, nun ficheiro con formato normalizado.Conciliación bancariaO proceso de cadrar o saldo do extracto bancario co saldo contable da conta corrente, identificando cada diferenza.VencementoA data en que o importe dunha factura pasa a ser esixible e, a partir da cal, empeza a xerar xuros de demora.

Os que máis se buscan

Seis que convén ler aínda que non os busques

Son os que máis veces están detrás dun trimestre mal presentado ou dunha dedución que non se pode xustificar.

IVE

Prorrata

A porcentaxe do IVE soportado que podes deducir cando a túa actividade combina operacións con dereito a dedución e operacións exentas.

Facturación

Factura simplificada

Unha factura con menos contido obrigatorio, permitida só por debaixo de certos importes e nunha lista taxada de operacións.

Facturación

Suplido

Unha cantidade pagada en nome e por conta do cliente, en virtude de mandato expreso, que se lle repercute sen IVE e sen formar parte da túa base impoñible.

IVE

Criterio de caixa

O réxime especial que atrasa a devindicación do IVE ao momento do cobro e a dedución do soportado ao momento do pagamento.

Cobros e banca

Mandato SEPA

A autorización asinada polo debedor que faculta o acredor a emitir cargos contra a súa conta e o seu banco a atendelos.

Entidades sen ánimo de lucro

Conta xustificativa

O expediente co que o beneficiario dunha subvención acredita ante o órgano concedente a realización da actividade e o destino dos fondos.

Como está escrito este glosario

Un glosario fiscal é doado de encher e difícil de facer útil. A maioría repiten a definición legal, que xa está no BOE e que case ninguén entende á primeira. Este segue tres regras.

Un: a definición cabe nunha frase. Está arriba de todo de cada ficha, sobre fondo azul. Se fai falta ler tres parágrafos para saber que é unha prorrata, a ficha non serve.

Dous: se o concepto é aritmético, vai con euros. Unha porcentaxe sen un número ao lado non se entende. Os exemplos están calculados e pódense seguir cunha calculadora.

Tres: o erro frecuente é a parte importante. Cando alguén busca «que é un suplido» adoita ser porque xa ten un problema con un. A definición resolve a dúbida; o erro frecuente resolve o problema.

E unha regra máis, que non se ve pero se nota: o que non se pode verificar non se escribe. Os tramos de cotización de autónomos, os límites de módulos ou o importe da cota reducida cambian cada xaneiro e dependen de normas que ás veces nin sequera están aprobadas. Cando toca un deses datos, esta web dío e liga ao organismo, en vez de arriscarse a que alguén tome unha decisión cunha cifra vella.

Se buscas explicacións máis longas —como darte de alta, como pechar un trimestre, como montar unha asociación—, están nas guías. E se o que buscas é un modelo concreto, nos modelos de Facenda.

Preguntas sobre o glosario

De onde saen as definicións deste glosario?

Da norma, citada co seu artigo en cada ficha: a Lei e o Regulamento do IVE, a Lei e o Regulamento do IRPF, o Regulamento de facturación, o Código de Comercio, o Plan Xeral de Contabilidade e as leis propias de asociacións, fundacións e cooperativas. Ao pé de cada termo están as ligazóns ao BOE.

Por que non hai cifras da cota de autónomos nin dos límites de módulos?

Porque cambian todos os anos e unha cifra desactualizada é peor ca ningunha. Os tramos de cotización fíxaos unha orde ministerial cada exercicio e os límites de módulos prorróganse por disposición transitoria. Cando algo depende do ano en curso, dicímolo e ligamos ao organismo que o publica.

O buscador manda as miñas buscas a algún sitio?

Non. Os 45 termos están no propio HTML desta páxina e o filtro execútase no teu navegador. Non hai peticións ao servidor, nin analítica do que escribes, nin suxestións de terceiros.

Busco un termo e non está. Podedes engadilo?

Si. O glosario amplíase co que a xente pregunta. Escríbenos a hola@cairos.es co termo e, se é do noso terreo —facturación, IVE, IRPF, contabilidade ou entidades sen ánimo de lucro—, escribímolo.

Isto substitúe a un asesor?

Non. Un glosario explica conceptos; un asesor aplica a norma ao teu caso, que case sempre ten detalles que ningunha páxina xeral pode prever. O que si fai esta páxina é que a conversa coa túa asesoría empece un chanzo máis arriba.

Cada canto se revisa?

Cando cambia a norma que se cita. Os datos con data —como as de VeriFactu, o 1 de xaneiro de 2027 para contribuíntes do Imposto sobre Sociedades e o 1 de xullo de 2027 para o resto— actualízanse en canto se publica a modificación no BOE.

Da definición a telo feito

Cairos factura, leva os libros rexistro e calcula os modelos cos mesmos datos. A metade dos termos desta páxina deixan de ser un problema en canto os leva o programa.

Crear a miña conta gratis Ver prezos

Proba gratis, sen tarxeta.

Seguir por aquí

As guías longas de Cairos→Todos os modelos de Facenda→A normativa, explicada sen fume→O calendario fiscal→Calculadoras gratis→Prezos de Cairos→