Canto che debe de máis quen che paga tarde

Os xuros non hai que pedilos: devindícanse sós

É o primeiro que sorprende, e está no artigo 5 da Lei 3/2004: o debedor incorre en mora automaticamente, «por el mero incumplimiento del pago en el plazo pactado o legalmente establecido», sen que faga falta lembrete, burofax nin aviso de vencemento. Non é que poidas comezar a cobrar xuros cando reclames: é que se están devindicando desde o día seguinte ao vencemento, os reclames ou non.

O artigo 6 pon as dúas condicións, e son razoables: que ti cumprises o teu —entregado, prestado o servizo— e que non cobrases a tempo por unha causa que non sexa culpa túa.

Desde cando se conta: o prazo por defecto son 30 días

Se o contrato non di nada, o artigo 4 fixa o prazo de pagamento en trinta días naturais desde que recibiu a mercadoría ou desde que prestaches o servizo. Pódese pactar máis, pero hai un teito: sesenta días naturais, e ese tope non se pode saltar nin coa sinatura do acredor. Un «pagamento a 90 días» escrito nun contrato non vale máis ca o papel.

O tipo legal cambia cada seis meses, e por iso isto calcúlase por tramos

Aquí é onde fallan case todas as calculadoras. O tipo legal do artigo 7 é o tipo do Banco Central Europeo da súa última operación principal de financiamento antes do semestre, máis oito puntos porcentuais, e o Ministerio publícao no BOE cada seis meses. É dicir: hai un tipo distinto para cada semestre.

Unha factura que vence en maio e se cobra en setembro non se liquida a un tipo: pártese en dous tramos, cada un co seu. Aplicar a todo o atraso o tipo de hoxe dá un número que o debedor refai en cinco minutos coa táboa do BOE e che discute con razón. A calculadora de arriba parte o período soa e amósache os tramos.

A fórmula de cada tramo é a de sempre —importe × tipo ÷ 100 × días ÷ 365— e hai dous detalles que tamén se fan mal. Un: son 365 días, non 360; o ano comercial de 360 é un costume bancario e con el o xuro sae un 1,4 % por riba do que corresponde. Dous: redondéase unha soa vez, ao final; redondeando tramo a tramo e sumando sae outra cifra, e é xusto a que non coincide cando o outro a comproba.

Os 40 €, que case ninguén reclama

O artigo 8 di algo que convén ler enteiro: cando o debedor incorre en mora, «deberá pagar al acreedor una cantidad fija de 40 euros, que se añadirá en todo caso y sin necesidad de petición expresa a la deuda principal». Non é unha indemnización que haxa que xustificar nin negociar: é automática, e é por cada factura impagada, non por cliente.

E por riba deses 40 €, se tiveches custos de cobro debidamente acreditados —unha xestión de recobro, un avogado— tamén se reclaman, coa factura diante.

O que non leva esta conta: IVE

Un xuro de demora non forma parte da base impoñible do IVE. Exclúeo o artigo 78.Tres.1.º da Lei 37/1992, que deixa fóra as indemnizacións que «por su naturaleza y función, no constituyan contraprestación o compensación» dunha entrega ou dun servizo. Un xuro indemniza o atraso; non retribúe nada que entregases.

Consecuencia práctica: se lle pasas ao cliente unha factura de xuros, esa liña vai a tipo cero e coa mención de por que. Poñerlle un 21 % é repercutir un IVE que non se devindicou: ti declarasllo de máis e el non o pode deducir. E sen a mención escrita, quen a reciba devolverácha pedindo o IVE.

E unha cousa que esta lei non cobre

A Lei 3/2004 regula os pagamentos entre empresas, e entre empresas e administracións públicas. Non se aplica a un cliente particular: se quen che debe é un consumidor, o que rexe é o que pactásedes e, a falta de pacto, o xuro legal do diñeiro, que se fixa cada ano na lei de orzamentos e é bastante máis baixo ca este.